ALOBACSI ACADEMY RADAR - Sáng 31/10/2026
1. WHO công bố 7 ứng viên Tổng Giám đốc nhiệm kỳ 2027–2032, tổ chức diễn đàn ứng viên đầu tiên vào tháng 11
Ngày 29/10, World Health Organization (WHO) chính thức công bố danh sách bảy ứng viên được các quốc gia thành viên đề cử cho vị trí Tổng Giám đốc WHO nhiệm kỳ tiếp theo.
Danh sách gồm Hanan Mohammed Al-Kuwari, Hanan Balkhy, Hans Henri P. Kluge, María P. Neira, Budi Gunadi Sadikin, Li Song và Gevorg Tamamyan.
Theo kế hoạch, các ứng viên sẽ tham gia diễn đàn đầu tiên tại trụ sở WHO ở Geneva trong hai ngày 18–19/11/2026. Chương trình được phát trực tuyến bằng sáu ngôn ngữ chính thức của WHO, tạo cơ hội để các quốc gia thành viên tìm hiểu chương trình hành động và năng lực lãnh đạo của từng ứng viên.
Đầu năm 2027, Hội đồng Chấp hành WHO sẽ lựa chọn danh sách rút gọn gồm năm người, sau đó đề cử tối đa ba ứng viên để Đại hội đồng Y tế Thế giới xem xét. Tổng Giám đốc mới dự kiến được bổ nhiệm vào tháng 5/2027 và chính thức nhậm chức ngày 16/8/2027.
Đây là tiến trình lựa chọn người đứng đầu cơ quan y tế toàn cầu trong bối cảnh WHO phải giải quyết nhiều thách thức về phòng chống dịch bệnh, tài chính y tế, bất bình đẳng sức khỏe và hợp tác quốc tế. Danh sách công bố ngày 29/10 chỉ là danh sách đề cử, chưa phải kết quả bầu chọn hoặc bổ nhiệm.
Nguồn: WHO – Announcement of candidates for the position of WHO Director-General
2. CDC: Tỷ lệ trẻ em Mỹ từng được chẩn đoán ADHD tăng từ 9,9% lên 13,8% sau 6 năm
Theo báo cáo đăng trên Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR), dựa trên Khảo sát Phỏng vấn Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ (NHIS):
Tỷ lệ trẻ 5–17 tuổi từng được chẩn đoán ADHD:
Năm 2019: 9,9%.
Năm 2025: 13,8%.
Mức tăng: 3,9 điểm phần trăm, tương đương mức tăng tương đối khoảng 39%.
Xu hướng gia tăng được ghi nhận ở cả trẻ nam và trẻ nữ, trong đó tỷ lệ từng được chẩn đoán ADHD ở trẻ nam vẫn cao hơn.
ADHD thực sự gia tăng hay ngày càng được phát hiện nhiều hơn? Đây là điểm quan trọng khi diễn giải kết quả.
Số liệu CDC phản ánh tỷ lệ trẻ từng được chẩn đoán ADHD, được ghi nhận thông qua phỏng vấn hộ gia đình, không phải tỷ lệ mắc mới hoặc tỷ lệ trẻ đang có triệu chứng ADHD tại thời điểm khảo sát.
Vì vậy, mức tăng này chưa đủ để kết luận ADHD thực sự đang trở nên phổ biến hơn với mức độ tương ứng.
Những thay đổi về nhận thức cộng đồng, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, hoạt động sàng lọc và thực hành chẩn đoán có thể góp phần vào xu hướng được ghi nhận.
Nguồn: CDC – MMWR, ngày 29/10/2026
3. Vắc-xin mRNA-1345 phòng RSV ở người cao tuổi có bệnh nền mãn tính
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi giai đoạn III (n = 22.400) công bố trên The Lancet đánh giá vắc-xin mRNA-1345 (mã hóa glycoprotein F dạng tiền hợp bào của virus RSV) ở người trưởng thành từ 60 tuổi trở lên có tiền sử mắc bệnh tim mạch hoặc hô hấp mãn tính. Primary Endpoint ghi nhận vắc-xin đạt hiệu quả bảo vệ 84,6% (95% CI: 74.5–91.0) chống lại bệnh đường hô hấp dưới do RSV có từ 3 triệu chứng trở lên. Hạn chế: Độ bền của phản ứng miễn dịch qua các mùa dịch tiếp theo cần tiếp tục được đánh giá trong đợt theo dõi 24 tháng.
4. WHO ban hành Báo cáo hướng dẫn: Khuyến cáo toàn cầu về triển khai tầm soát rối loạn chuyển hóa bẩm sinh ở trẻ sơ sinh
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xuất bản Khuyến cáo Y tế Công cộng cập nhật về mở rộng danh mục xét nghiệm giọt máu gót chân sàng lọc sơ sinh tại các quốc gia đang phát triển. Guideline khuyến nghị bổ sung bắt buộc 5 bệnh lý chuyển hóa có thể can thiệp sớm bao gồm: Bệnh nước tiểu si-rô (MSUD), Thiếu hụt MCAD, Tăng sản thượng thận bẩm sinh (CAH), Bệnh phenylketon niệu (PKU) và Bệnh xơ nang (CF). Hạn chế: Đòi hỏi trang bị hệ thống khối phổ kép (MS/MS) và năng lực tư vấn di truyền đồng bộ tại các trung tâm sản nhi tuyến tỉnh.
Nguồn: World Health Organization - Newborn Screening for Inborn Errors of Metabolism Technical Manual
5. FDA phê duyệt Erdafitinib phối hợp Cetrelimab cho ung thư biểu mô đường niệu tiến triển có đột biến FGFR
FDA chính thức phê duyệt mở rộng chỉ định cho erdafitinib (Balversa - chất ức chế chọn lọc thụ thể FGFR) phối hợp với cetrelimab (kháng thể kháng PD-1) cho bệnh nhân ung thư biểu mô đường niệu (urothelial carcinoma) tiến triển cục bộ hoặc di căn mang biến đổi gen FGFR3 hoặc FGFR2 đã qua ít nhất một phác đồ hóa trị toàn thân. Phê duyệt dựa trên thử nghiệm THOR Phase III đạt Primary Endpoint về Thời gian sống còn toàn bộ (OS trung bình: 13,8 tháng vs 9,4 tháng; HR = 0.64; 95% CI: 0.49–0.83). Hạn chế: Cần theo dõi chặt chẽ các tác dụng phụ đặc hiệu như tăng phosphat máu, bong biểu mô võng mạc trung tâm và hội chứng khô mắt.
6. Tương quan giữa tình trạng viêm mạn tính và nguy cơ đột quỵ tái phát ở bệnh nhân sau nhồi máu não
Nghiên cứu thuần tập tiến cứu trên 4.800 bệnh nhân nhồi máu não cấp (độ tuổi 50–80) công bố trên JAMA Network Open đánh giá mối liên quan giữa chỉ số viêm toàn thân (high-sensitivity CRP và IL-6) tại thời điểm xuất viện với tỷ lệ biến cố mạch máu não tái phát trong 3 năm. Kết quả cho thấy nhóm bệnh nhân có nồng độ hs-CRP > 3,mg/L duy trì kéo dài có nguy cơ tái phát đột quỵ cao hơn 44% (HR = 1.44; 95% CI: 1.21–1.72) so với nhóm có chỉ số viêm dưới 1 mgL. Hạn chế: Nghiên cứu quan sát chưa khẳng định can thiệp hạ hs-CRP đơn thuần sẽ làm giảm trực tiếp tỷ lệ tái phát stroke.
7. Ứng dụng Mô hình AI Phân tích Bản đồ T2-Mapping trên MRI Tim để Phát hiện Sớm Viêm Cơ tim Cấp
Nghiên cứu thử nghiệm ngẫu nhiên kiểm chứng (n = 850) đăng trên Circulation: Cardiovascular Imaging so sánh hiệu quả chẩn đoán của thuật toán AI phân tích định lượng thời gian T2-mapping trên MRI tim với đánh giá của các chuyên gia chẩn đoán hình ảnh độc lập ở bệnh nhân nghi ngờ viêm cơ tim cấp. Kết quả cho thấy mô hình AI đạt độ nhạy 94% và độ đặc hiệu 91% (chỉ số AUC 0.96), giúp rút ngắn 65% thời gian xử lý hình ảnh và giảm tỷ lệ bỏ sót các ổ tổn thương nhỏ tại vùng màng ngoài cơ tim. Hạn chế: Mô hình cần được hiệu chỉnh chuẩn hóa khi áp dụng trên các hệ thống máy MRI tim của các hãng sản xuất khác nhau.
8. CDC công bố Báo cáo Giám sát: Xu hướng Lưu hành của các Biến chủng Virus Hô hấp Mùa dịch 2026–2027
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) công bố dữ liệu vi sinh và dịch tễ học mới nhất từ hệ thống NREVSS. Báo cáo ghi nhận sự gia tăng của biến chủng cúm A/H3N2 nhánh mới cùng sự lưu hành song song của virus RSV và các biến thể SARS-CoV-2. CDC nhấn mạnh hiệu quả bảo vệ cập nhật của vắc-xin tam liên mùa này trong việc ngăn ngừa tỷ lệ nhập viện cấp cứu ở người cao tuổi và trẻ em dưới 5 tuổi. Hạn chế: Tỷ lệ tiêm vắc-xin tại một số bang vùng sâu vùng xa vẫn ở mức dưới 40%.
9. Quỹ Học bổng Nghiên cứu Y học Tim mạch Postdoctoral Fellowships 2027 – European Society of Cardiology (ESC)
Hội Tim mạch Châu Âu (ESC) chính thức mở cổng tiếp nhận hồ sơ Chương trình Học bổng Nghiên cứu Sau Tiến sĩ Tim mạch (ESC Research Grant) cho khóa 2027. Chương trình tài trợ toàn phần kinh phí nghiên cứu và sinh hoạt phí lên tới 45.000 EUR/năm trong 1–2 năm dành cho các bác sĩ tim mạch và nhà khoa học trẻ thực hiện các dự án nghiên cứu chuyển giao tại các trung tâm tim mạch hàng đầu Châu Âu.
