ALOBACSI ACADEMY RADAR - Sáng 29/10/2026
1. Liệu pháp Gen AAV-miRNA làm chậm suy giảm chức năng ở bệnh nhân ALS mang đột biến SOD1
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, đối chứng giả dược giai đoạn I/II (n = 38) công bố trên The New England Journal of Medicine (NEJM) đánh giá tính an toàn và hiệu quả của việc tiêm tủy sống vector AAV mang microRNA nhắm vào gen SOD1 ở bệnh nhân ALS di truyền. Primary Endpoint về tính an toàn và mức độ giảm nồng độ protein SOD1 trong dịch não tủy đạt tiêu chuẩn (giảm trung bình 62% ở nhóm liều cao). Kết quả theo dõi 52 tuần ghi nhận nhóm điều trị giảm 41% tốc độ suy giảm điểm số chức năng vận động ALSFRS-R. Hạn chế: Tác dụng phụ phản ứng viêm tủy màng não nhẹ cần được kiểm soát bằng corticosteroid ngắn hạn; cỡ mẫu còn hạn chế.
2. Vắc-xin mRNA-1647 phòng Cytomegalovirus (CMV) đạt hiệu quả ở người nhận ghép tạng
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi giai đoạn III (n = 4.200) công bố trên The Lancet đánh giá vắc-xin mRNA-1647 (mã hóa 6 protein phức hợp của CMV) ở bệnh nhân trước ghép tạng đặc (thận, gan) có nguy cơ nhiễm CMV cao (R-/D+). Primary Endpoint ghi nhận vắc-xin giảm 76,5% (95% CI: 64.1–84.8) tỷ lệ tái hoạt động vi-rút CMV và giảm 82% nhu cầu sử dụng ganciclovir dự phòng trong 12 tháng sau ghép. Hạn chế: Cần đánh giá thêm độ bền đáp ứng miễn dịch ở nhóm bệnh nhân duy trì phác đồ ức chế miễn dịch liều cao kéo dài.
3. WHO ban hành báo cáo sáng kiến toàn cầu về kiểm soát và phát hiện sớm ung thư uú 2026–2030
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xuất bản Báo cáo Khuyến cáo Y tế Công cộng mới nhằm cắt giảm 2,5% tỷ lệ tử vong do ung thư vú hàng năm trên toàn cầu. Hướng dẫn tập trung vào 3 trụ cột: Giáo dục sức khỏe tuyến cơ sở, Chẩn đoán hình ảnh sàng lọc kịp thời trong vòng 60 ngày kể từ khi phát hiện triệu chứng, và Tiếp cận phác đồ điều trị ung thư đa mô thức chuẩn hóa tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình (LMIC). Hạn chế: Đòi hỏi cải tổ hệ thống y tế cơ sở và cam kết đầu tư tài chính bền vững từ các quốc gia thành viên.
4. FDA phê duyệt Fruquintinib phối hợp Paclitaxel cho ung thư dạ dày di căn kháng hóa trị
FDA chính thức phê duyệt mở rộng chỉ định cho fruquintinib (Fruzaqla - chất ức chế chọn lọc đường uống các thụ thể VEGFR-1, -2, -3) phối hợp với paclitaxel cho bệnh nhân ung thư dạ dày hoặc ung thư nối dạ dày - thực quản tiến triển/di căn đã qua điều trị phác đồ chuẩn chứa platinum. Phê duyệt dựa trên thử nghiệm FRUTIGA đạt Primary Endpoint về Thời gian sống thêm không tiến triển (PFS trung bình: 5,6 tháng vs 2,7 tháng; HR = 0.57; 95% CI: 0.46–0.71) và Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR). Hạn chế: Cần quản lý chủ động các tác dụng phụ như tăng huyết áp, hội chứng bàn tay - chân và đạm niệu.
5. Tương quan giữa mức độ rối loạn giấc ngủ REM và nguy cơ tiến triển bệnh Parkinson
Nghiên cứu thuần tập tiến cứu trên 1.200 bệnh nhân có rối loạn hành vi giấc ngủ chuyển động mắt nhanh (iRBD) công bố trên JAMA Neurology theo dõi qua kỹ thuật đa ký giấc ngủ và ghi nhận sinh học hình ảnh DaTscan trong 6 năm. Kết quả chỉ ra rằng bệnh nhân có tình trạng mất trương lực cơ (atonia loss) trầm trọng trong giấc ngủ REM có nguy cơ chuyển dạng sang bệnh Parkinson hoặc sa sút trí tuệ thể Lewy cao gấp 2,6 lần (HR = 2.62; 95% CI: 1.88–3.65). Hạn chế: Kỹ thuật đo đa ký giấc ngủ chuyên sâu đòi hỏi trang thiết bị phức tạp, khó áp dụng đại trà tại các phòng khám tuyến dưới.
6. Giải mã cấu trúc 3D của thụ thể Mas-related G-Protein Coupled Receptor (MRGPRX2) trong phản ứng dị ứng giả (Pseudo-allergy)
Nghiên cứu cấu trúc sinh học phân tử trên Nature Structural & Molecular Biology ứng dụng kính hiển vi điện tử lạnh (Cryo-EM) giải mã thành công cấu trúc không gian 3D của thụ thể MRGPRX2 gắn kết với các kháng thể và thuốc gây dị ứng giả trên tế bào mast. Phát hiện giúp giải thích cơ chế kích hoạt giải phóng histamine độc lập với IgE, mở ra hướng thiết kế các thuốc ức chế tiểu phân tử chọn lọc để ngăn ngừa sốc phản vệ do thuốc. Hạn chế: Kết quả thu được từ nghiên cứu cấu trúc protein; cần phát triển và kiểm chứng các hợp chất tiền lâm sàng trên mô hình động vật.
7. Thử nghiệm Clinical Cancer Research: Liệu pháp kháng thể đơn clone chống Claudin 6 (CLDN6) trong ung thư buồng trứng tiến triển
Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I/II công bố trên Clinical Cancer Research đánh giá kháng thể đơn clone vô hướng TORL-1-23 nhắm mục tiêu Claudin 6 ở 54 bệnh nhân mắc ung thư buồng trứng tái phát kháng platinum. Primary Endpoint đạt tiêu chuẩn về độ an toàn; ghi nhận Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt 42% ở nhóm bệnh nhân có chỉ số bộc lộ CLDN6 cao (>50% tế bào u). Hạn chế: Tác dụng phụ giảm bạch cầu trung tính độ 3 thoáng qua xuất hiện ở 18% bệnh nhân.
Nguồn: Clinical Cancer Research - Phase 1/2 Trial of Anti-CLDN6 Antibody TORL-1-23 in Ovarian Cancer
8. Báo cáo Circulation: Heart Failure: Tác động của viêm cơ tim sau nhiễm virus tới tỷ lệ loạn nhịp thất muộn
Nghiên cứu theo dõi dọc trên 2.800 bệnh nhân có tiền sử viêm cơ tim cấp do vi-rút công bố trên Circulation: Heart Failure đánh giá mối liên quan giữa diện tích sẹo xơ hóa cơ tim trên MRI tim (Late Gadolinium Enhancement - LGE) và nguy cơ xuất hiện nhịp nhanh thất bền vững. Kết quả ghi nhận diện tích LGE >10% khối lượng thất trái có liên quan đến gia tăng 3,1 lần nguy cơ đột tử do tim hoặc phải đặt máy ICD (HR = 3.12; 95% CI: 2.15–4.53). Hạn chế: Khả năng chụp MRI tim định kỳ bị giới hạn bởi chi phí và tính sẵn có của thiết bị.
9. FDA phê duyệt bổ sung Crovalimab (Piasky) cho bệnh đái huyết cầu tố kịch phát ban đêm (PNH) tiêm dưới da
FDA chính thức phê duyệt crovalimab-akcz (kháng thể kháng C5 tái cấu trúc thế hệ mới) dạng tiêm dưới da hàng tháng cho bệnh nhân trưởng thành và nhi từ 12 tuổi mắc PNH. Phê duyệt dựa trên kết quả thử nghiệm COMMODORE-2 chứng minh hiệu quả kiểm soát tan máu không kém hơn so với eculizumab truyền tĩnh mạch mỗi 2 tuần, giúp tối ưu hóa sự tiện lợi cho người bệnh. Hạn chế: Bệnh nhân cần được tiêm phòng vắc-xin màng não cầu đầy đủ trước khi khởi trị để tránh nguy cơ nhiễm trùng xâm lấn.
10. Quỹ Học bổng Nghiên cứu Y học Ung bướu Postdoctoral Fellowships 2027 – European Association for Cancer Research (EACR)
Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Châu Âu (EACR) chính thức thông báo mở cổng nhận hồ sơ Chương trình Học bổng Nghiên cứu Sau Tiến sĩ Ung bướu Chuyển giao 2027. Chương trình tài trợ kinh phí sinh hoạt, nghiên cứu và chi phí di chuyển lên tới 50.000 EUR/năm trong thời gian 2 năm tại các Trung tâm Nghiên cứu Ung thư xuất sắc thuộc khu vực Châu Âu.
