2 ca bệnh không qua khỏi và trăn trở về kỹ năng sơ cứu ban đầu

Hôm nay hai người bệnh không giữ lại được sự sống khiến tôi cứ phải suy nghĩ mãi.

Trường hợp thứ nhất, một bác hơn 70 tuổi, thành viên câu lạc bộ bơi lội, đang đứng trong bể bơi rồi gục xuống. Được vớt lên sơ cứu tại chỗ rồi gọi xe cấp cứu tư nhân đưa bác vào Trung Tâm Cấp Cứu và Hồi Sức Tích Cực - Bệnh Viện Đại Học Y Hà Nội. Vào đến khoa đã là hơn 40 phút kể từ lúc đưa lên thành bể bơi, vậy nên quả tim của bác đã ngừng quá lâu không thể đập trở lại.

Điều đáng tiếc nhất, đó là tại bể bơi cũng như trên xe cứu thương không có phương tiện chẩn đoán và cấp cứu ngừng tuần hoàn tối quan trọng, đó là máy sốc điện.

Bể bơi là địa điểm mà tại nhiều nước phát triển bắt buộc phải có máy phá rung tự động (AED) và nhân viên cứu hộ cần được đào tạo chuyên nghiệp về lĩnh vực này. Xe cứu thương được cấp phép chắc chắn cần có quy định về những phương tiện trong xe, mà AED là tối thiểu phải có, bằng không sẽ chẳng khác gì một taxi được vượt đèn đỏ mà không bị phạt nguội!

Trường hợp thứ hai là một cụ bà hơn 80 tuổi, nằm một chỗ từ nhiều năm do di chứng tai biến mạch não cũ. Gia đình phát hiện ra cụ tím tái sau khi ăn nên cuống cuồng chở vào bệnh viện bằng ... xe máy! Đến nơi cụ đã ngừng thở ngừng tim. Các bác sĩ cấp cứu hút ra nhiều thức ăn từ đường thở chứng tỏ cụ bị sặc - một tai nạn rất hay gặp ở người lớn tuổi mà ý thức và các phản xạ ngày càng suy yếu. Vì quá muộn, dù tim đập trở lại nhưng đã suy đa tạng, tiên lượng thành công gần như bằng không nên gia đình đã xin cho về để cụ được "ra đi" tại nhà.

2 trường hợp đáng tiếc này xảy ra đều cùng một nguyên nhân, đó là kiến thức và trang bị sơ cứu ban đầu, đặc biệt trong hồi sinh tim phổi (CPR) của Việt Nam là rất yếu. Định lấy clip cấp cứu nạn nhân bị lật tàu tại Phú Quốc làm minh hoạ nhưng không thể. Những người làm chuyên môn như tôi chắc chắn sẽ vô cùng xót xa khi xem lại cảnh này.

Làm thế nào để thay đổi? Câu hỏi ấy không chỉ dành cho ngành Y tế mà toàn xã hội - ngay cả số lớn trong bạn bè FB của tôi cũng cần thay đổi những suy nghĩ của mình!

Nguồn: PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội