Hiểu về nguy cơ trong y khoa - GS Nguyễn Tuấn

AloBacsi Academy xin giới thiệu bài viết của GS Nguyễn Tuấn (AM), Giáo sư Xuất sắc về Y học Dự báo, Giám đốc Trung tâm Công nghệ Y tế, Đại học Công nghệ Sydney (University of Technology Sydney), Úc; Giáo sư kiêm nhiệm, Trường Y, Đại học New South Wales (UNSW Sydney).

Một lãnh vực y tế ở Việt Nam rất ít được quan tâm là truyền đạt thông tin về nguy cơ — risk communication.

Chúng ta hay nói kiểu “statin giảm nguy cơ tử vong 25%”.

Khổ cái là bệnh nhân không hiểu con số đó có nghĩa gì.

Có người có vẻ hiểu thì lại đánh giá thấp. Ừ, 25% thấp hơn 50%, suy ra tác dụng thấp, không cần điều trị.

Đây là một trong những lí do bệnh nhân coi thường statin (và nhiều thuốc khác).

Do đó, tôi nghĩ cần phải có một cách truyền đạt thông tin về nguy cơ / risk tốt hơn.

Thay vì nói “statin giảm nguy cơ tử vong 25%”, chúng ta nên nói “statin giúp bạn sống thọ thêm 2 năm”.

“Chị năm nay 70 tuổi, có nguy cơ tim mạch cao. Nếu không dùng statin, chị sẽ sống 14 năm nữa, nhưng nếu dùng statin chị sẽ sống thêm 16 năm.”

Thông tin y chang nhau (giảm nguy cơ tử vong), nhưng cách truyền đạt khác nhau. Cách nói 15% là ngôn ngữ xác suất, cách nói 12 tháng sống là ngôn ngữ đời thường.

Một cách nói mang dáng dấp khoa học, một cách nói giúp bệnh nhân hiểu ngay. Bạn chọn cách nào?

Cuốn sách nhỏ này bàn về những cách truyền đạt thông tin y khoa sao cho ai cũng hiểu.

Tôi tin là các bạn sẽ khoái đọc nó vì văn phong đơn giản và thực tế. Không hàn lâm hàn liếc gì hết.

À, giá cũng rẻ luôn.

Nhiều khi nhìn cái giá bán tôi ngậm ngùi tự hỏi “sao kiến thức ở nước mình rẻ quá”.

———

TB: Cuốn sách này lấy cảm hứng từ một bài báo của tôi bàn về những khoảng trống trong truyền đạt thông tin về nguy cơ và cách khắc phục.