137 trường hợp được phép tiết lộ giới tính thai nhi

Theo Thông tư số 11/2026/TT-BYT vừa được Bộ Y tế ban hành, từ ngày 1/7/2026, các cơ sở khám chữa bệnh được phép thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi trong một số trường hợp đặc biệt nhằm phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh.

Danh mục này gồm 137 bệnh, hội chứng và bất thường liên quan đến gene, nhiễm sắc thể giới tính hoặc các rối loạn phát triển giới tính. Đây là những trường hợp mà việc xác định giới tính thai nhi có ý nghĩa quan trọng trong tiên lượng bệnh, lựa chọn phương pháp điều trị hoặc dự phòng biến chứng.

Theo Bộ Y tế, các bệnh trong danh mục chủ yếu thuộc ba nhóm chính gồm:

• Các bệnh di truyền liên kết giới tính, do biến thể gene nằm trên nhiễm sắc thể giới tính gây ra;

• Các bất thường nhiễm sắc thể giới tính và bệnh bẩm sinh ảnh hưởng đến quá trình xác định giới tính;

• Các rối loạn phát triển giới tính, gây ra sự phát triển giới tính không điển hình do bất thường về nhiễm sắc thể, tuyến sinh dục hoặc cơ quan sinh dục.

Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh chỉ được thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi trong phạm vi phục vụ chẩn đoán, điều trị đúng theo danh mục quy định. Đồng thời, người bệnh phải được tư vấn đầy đủ trước và sau khi thực hiện các kỹ thuật liên quan, bao gồm ý nghĩa, giới hạn chuyên môn và khả năng không phát hiện được một số bệnh lý trong quá trình xét nghiệm.

Cùng với quy định mới, các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi trái phép cũng bị siết chặt xử phạt theo Nghị định số 90/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Theo đó, hành vi bắt mạch, siêu âm, xét nghiệm để tiết lộ giới tính thai nhi không nhằm mục đích chẩn đoán hoặc điều trị có thể bị phạt từ 7-15 triệu đồng, đồng thời bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề từ 1-3 tháng.

Mức xử phạt cao hơn, từ 20-30 triệu đồng, áp dụng với các hành vi cung cấp thuốc, hóa chất, thực hiện phá thai hoặc hỗ trợ lựa chọn giới tính thai nhi trái phép. Một số trường hợp còn có thể bị đình chỉ hoạt động cơ sở khám chữa bệnh hoặc tước giấy phép hành nghề đến 12 tháng.

Đáng chú ý, hành vi bói toán để xác định giới tính thai nhi cũng bị xử phạt từ 5-7 triệu đồng.

Bộ Y tế nhấn mạnh, người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra việc thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi không đúng mục đích chuyên môn hoặc vượt quá phạm vi cho phép theo quy định pháp luật.

Theo các chuyên gia, việc ban hành danh mục cụ thể các bệnh được phép tiết lộ giới tính thai nhi giúp tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động chẩn đoán trước sinh, đồng thời hạn chế tình trạng lạm dụng kỹ thuật y tế để lựa chọn giới tính thai nhi – vấn đề từng gây mất cân bằng giới tính tại Việt Nam trong nhiều năm qua.