100% chương trình đào tạo khối ngành Sức khỏe phải có cơ sở thực hành được ký kết hợp tác ổn định tối thiểu 5 năm

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư ban hành Chuẩn cơ sở giáo dục đại học để lấy ý kiến rộng rãi, thay thế Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT. Đáng chú ý, lần đầu tiên lĩnh vực Sức khỏe được xây dựng bộ tiêu chí đánh giá riêng với hàng loạt chỉ số định lượng bắt buộc về thực hành lâm sàng, năng lực giảng viên, liên kết Viện - Trường và chuẩn đầu ra nghề nghiệp. Đây được xem là bước chuyển từ đánh giá theo điều kiện đào tạo sang đánh giá dựa trên chất lượng thực hành và năng lực hành nghề thực tế.

Dự thảo Thông tư mới được xây dựng trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang chuyển mạnh sang quản trị hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng và tăng trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là toàn bộ dữ liệu về người học, đội ngũ giảng viên và điều kiện bảo đảm chất lượng sẽ được cập nhật và đồng bộ trên Hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục đại học (HEMIS). Các tiêu chí đánh giá được thiết kế theo hướng định lượng hóa, có thể kiểm chứng, đối sánh và tự động hóa thay vì phụ thuộc vào hình thức báo cáo hành chính như trước đây.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số cũng lần đầu tiên được đưa thành một cấu phần trong chuẩn đại học với các yêu cầu liên quan đến hệ thống học tập số, học liệu số và tài nguyên truy cập mở. Cơ chế áp dụng đối với đại học quốc gia, đại học vùng cũng được điều chỉnh theo hướng tránh trùng lặp dữ liệu và tăng hiệu quả quản trị.

Lần đầu xây dựng bộ tiêu chí riêng cho lĩnh vực Sức khỏe

Điểm nhận được nhiều sự quan tâm nhất trong dự thảo là việc bổ sung Phụ lục III quy định các chỉ số đặc thù cho lĩnh vực Sức khỏe.

Theo định hướng của Bộ GD&ĐT, việc xây dựng các tiêu chí riêng nhằm đưa hoạt động đánh giá đào tạo tiệm cận hơn với đặc thù nghề nghiệp, yêu cầu thực hành và chuẩn năng lực hành nghề của ngành Y tế.

Các cơ sở giáo dục đại học đào tạo lĩnh vực Sức khỏe sẽ phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí chung và các chỉ số đặc thù.

Ở nhóm tiêu chí áp dụng cho toàn bộ ngành Sức khỏe, dự thảo đặt ra các ngưỡng tối thiểu khá chặt chẽ:

• 100% người học phải được bố trí cơ sở thực hành đúng chương trình đào tạo.

• Ít nhất 80% giảng viên trực tiếp giảng dạy thực hành hoặc lâm sàng phải có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề còn hiệu lực.

• Tối thiểu 30% giảng viên tham gia đào tạo là giảng viên kiêm nhiệm đang làm việc tại bệnh viện, viện nghiên cứu hoặc cơ sở thực hành.

• 100% chương trình đào tạo phải có ít nhất một cơ sở thực hành được ký kết hợp tác ổn định từ 5 năm trở lên.

• Tối thiểu 30% đề tài nghiên cứu phải có ứng dụng thực tế trong chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh hoặc y tế dự phòng.

• Ít nhất 80% học phần thực hành được đánh giá theo chuẩn năng lực nghề nghiệp.

Những yêu cầu này cho thấy xu hướng chuyển từ đào tạo thiên về lý thuyết sang đào tạo gắn chặt với môi trường hành nghề thực tế.

Y khoa và Y học cổ truyền: Siết chặt điều kiện thực hành lâm sàng

Với nhóm ngành Y khoa và Y học cổ truyền - những ngành có đặc thù đào tạo trực tiếp trên người bệnh - dự thảo đưa ra các chỉ số rất cụ thể.

Theo đó, các trường phải bảo đảm tối thiểu 1 giường bệnh thực hành trên 10 người học tại bệnh viện thực hành hoặc bệnh viện trường.

Đặc biệt, tối thiểu 95% người học phải được thực hành lâm sàng trực tiếp trên người bệnh, nhằm hạn chế tình trạng học tập thiên về mô phỏng hoặc quan sát.

Về đội ngũ, ít nhất 70% giảng viên dạy lâm sàng tại bệnh viện phải có trình độ sau đại học như Thạc sĩ, Bác sĩ nội trú, BS.CK1, Tiến sĩ hoặc BS.CK2.

Ngoài ra, toàn bộ người học phải hoàn thành đầy đủ thời lượng trực lâm sàng theo quy định trước khi tốt nghiệp.

Răng Hàm Mặt, Điều dưỡng, Hộ sinh: Tăng yêu cầu về năng lực thực hành

Đối với ngành Răng - Hàm - Mặt, dự thảo quy định tỷ lệ tối thiểu 1 ghế nha khoa thực hành trên 10 người học.

Ít nhất 90% sinh viên phải được thực hành trực tiếp trên bệnh nhân, đồng thời hoàn thành đầy đủ số ca điều trị bắt buộc trước khi tốt nghiệp.

Với nhóm Điều dưỡng và Hộ sinh, dự thảo nhấn mạnh vai trò của đội ngũ hướng dẫn lâm sàng tại bệnh viện.

Cụ thể, tối thiểu 30% người hướng dẫn thực hành phải là Điều dưỡng trưởng hoặc Hộ sinh trưởng đang công tác tại cơ sở thực hành.

Chuẩn đầu ra cũng được nâng lên khi yêu cầu ít nhất 90% người học đạt chuẩn năng lực điều dưỡng hoặc hộ sinh trước khi tốt nghiệp.

Dược học, Y tế công cộng và Kỹ thuật y học gắn chặt với thực tiễn nghề nghiệp

Ở nhóm ngành Dược học, dự thảo yêu cầu toàn bộ sinh viên phải hoàn thành thực hành tại các cơ sở dược hợp pháp như nhà thuốc, khoa dược bệnh viện, cơ sở sản xuất, kiểm nghiệm hoặc phân phối thuốc.

Để bảo đảm tính thực tiễn trong giảng dạy, tối thiểu 50% giảng viên chuyên ngành phải có ít nhất 12 tháng kinh nghiệm làm việc thực tế trong lĩnh vực dược.

Đối với Y tế công cộng, người học bắt buộc phải được tham gia thực hành tại CDC, trung tâm y tế hoặc các chương trình sức khỏe cộng đồng; trong đó ít nhất 80% sinh viên phải tham gia tối thiểu một đợt điều tra dịch tễ hoặc dự án sức khỏe thực địa.

Nhóm ngành Kỹ thuật y học như xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, gây mê hồi sức… cũng được đặt ra yêu cầu cao về hạ tầng và năng lực giảng viên.

Theo dự thảo, tối thiểu 90% thiết bị thực hành phải đáp ứng đúng danh mục tối thiểu của chương trình đào tạo, đồng thời ít nhất 80% học phần thực hành phải được triển khai trên thiết bị thực hoặc hệ thống mô phỏng chuẩn hóa.

Hướng tới chuẩn hóa đào tạo và nâng cao chất lượng nhân lực y tế

Theo dự thảo, các quy định mới không chỉ nhằm chuẩn hóa điều kiện đào tạo mà còn hướng đến mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng nhân lực y tế và bảo đảm an toàn người bệnh.

Việc đưa các chỉ số định lượng về thực hành, chuẩn năng lực và liên kết Viện - Trường vào bộ chuẩn đại học được kỳ vọng sẽ tạo động lực để các cơ sở đào tạo đầu tư mạnh hơn cho bệnh viện thực hành, đội ngũ giảng viên và hạ tầng phục vụ đào tạo.

Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo đến ngày 1/7, trước khi hoàn thiện và ban hành chính thức.