Trung Quốc thử nghiệm “bệnh viện vũ trụ”: Hướng tới điều trị y khoa trên quỹ đạo và ngoài Trái đất

Theo trang China.org.cn, ý tưởng xây dựng bệnh viện vũ trụ do Đại học Công nghệ Tiên tiến Thâm Quyến (SUAT) đề xuất. Tháng 7/2025, đơn vị này đã ký kết hợp tác với Viện Đổi mới vệ tinh nhỏ thuộc Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc để triển khai dự án.

Dự án hướng đến mục tiêu tăng cường bảo vệ sức khỏe phi hành gia, đồng thời góp phần cải thiện sức khỏe con người và phát triển các hệ thống giám sát y tế, hỗ trợ sự sống trong môi trường quỹ đạo. Trọng tâm là các giải pháp phòng ngừa và điều trị bệnh tiên tiến trong điều kiện vi trọng lực.

Ngày 30/3, tên lửa Lijian-2 Y1 được phóng từ khu thí điểm đổi mới hàng không vũ trụ thương mại Đông Phong (tây bắc Trung Quốc), mang theo tàu thử nghiệm chở hàng Thanh Chu (Qingzhou). Tàu này vận chuyển 5 dự án nghiên cứu y học cùng 22 dự án khác, với tổng tải trọng 1,02 tấn, hoạt động ở độ cao từ 200 đến 600 km.

Theo kế hoạch, việc xây dựng bệnh viện vũ trụ sẽ được triển khai theo ba giai đoạn. Giai đoạn đầu là đưa các dự án y học lên tàu Thanh Chu để thử nghiệm trong môi trường không gian. Tiếp đó là thiết lập tiền đồn bệnh viện vũ trụ phục vụ cứu hộ khẩn cấp và nghiên cứu khoa học. Giai đoạn cuối cùng là xây dựng các mô đun y tế trên Mặt trăng hoặc các hành tinh khác.

Trong các dự án được thử nghiệm có thiết bị quang trị liệu UV không xâm lấn, giúp cơ thể tổng hợp vitamin D. Thiết bị này có vai trò duy trì chuyển hóa canxi và hạn chế tình trạng mất mật độ xương – một vấn đề phổ biến trong môi trường vi trọng lực, khi mật độ xương có thể giảm khoảng 1–2% mỗi tháng.

Ngoài ra, thiết bị trị liệu plasma dành cho các vết thương khó lành cũng được đưa vào thử nghiệm. Trong điều kiện không trọng lực, sự thay đổi tuần hoàn máu và phân bố dịch trong cơ thể khiến quá trình hồi phục chậm hơn. Công nghệ plasma có khả năng thúc đẩy tăng sinh tế bào, tổng hợp collagen và tái tạo mô, đồng thời giúp khử trùng dụng cụ và bề mặt y tế mà không cần sử dụng chất lỏng, hạn chế nguy cơ ô nhiễm.

Các thí nghiệm sẽ tiếp tục được thực hiện thông qua tàu Thần Châu, phục vụ các nhiệm vụ vận hành trạm vũ trụ, đổ bộ Mặt trăng, thám hiểm sao Hỏa và các chuyến bay không gian trong tương lai.