PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng viết cho ngày Đột quỵ thế giới 29/10

Nhân dịp Ngày Đột Quỵ Thế Giới (29/10), những chia sẻ từ PGS.TS Nguyễn Huy Thắng – Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM – mang đến một góc nhìn khoa học nhưng vô cùng gần gũi về một trong những căn bệnh nguy hiểm hàng đầu hiện nay. Qua đó, chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Hiểu đúng về nguy cơ trọn đời của đột quỵ

Theo PGS.TS Nguyễn Huy Thắng, khái niệm Lifetime risk (nguy cơ trọn đời) là xác suất một người sẽ mắc một bệnh nào đó trong suốt cuộc đời của họ, tính từ lúc sinh ra cho đến khi mất. Số liệu từ Hội Đột quỵ Thế giới (WSC) cho thấy hiện nay có 3 nhóm bệnh lý có nguy cơ trọn đời cao nhất, bao gồm tim mạch, ung thư và đột quỵ.

Để giúp mọi người dễ dàng hình dung, chuyên gia đã đưa ra một phép so sánh sinh động:

"Dễ hình dung, một chiếc bánh chia làm 3 phần: tim mạch, ung thư và đột quỵ sẽ được chia cho tất cả chúng ta cho đến lúc chấm dứt quy trình Sinh-Lão-Bệnh-Tử. Trong chúng ta, người may mắn chỉ phải nhận 1 phần, nếu không may, có thể nhận 2 hoặc tất cả!"

Cụ thể, theo thống kê, cứ khoảng 2 người sẽ có 1 người mắc bệnh tim mạch trong đời (tỷ lệ 2/1), đối với ung thư là 2,5/1 và đột quỵ là 4/1. Những con số này cho thấy nguy cơ đối mặt với đột quỵ trong cộng đồng là không hề nhỏ, đòi hỏi mỗi người cần có sự quan tâm đúng mức đối với sức khỏe mạch máu não.

Tin vui: Đột quỵ hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả

Mặc dù mang tỷ lệ mắc cao, điểm khác biệt lớn của đột quỵ so với nhiều bệnh lý ác tính khác chính là khả năng phòng ngừa. Nếu như ung thư đôi khi khó kiểm soát từ gốc, thì các bệnh lý tim mạch và đột quỵ lại đáp ứng rất tốt với các biện pháp dự phòng ban đầu.

PGS.TS Nguyễn Huy Thắng khẳng định:

"Theo y văn có đến 70-80% bệnh nhân đột quỵ đã có thể tránh khỏi biến cố, nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như: tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng cholesterol máu, rung nhĩ, tránh béo phì và không sử dụng thuốc lá và thuốc gây nghiện… Cứ 10 trường hợp bị đột quỵ, 7-8 bệnh nhân đã có thể tránh khỏi biến cố!!!"

Những con số trên cho thấy phần lớn các ca đột quỵ không phải là điều "từ trên trời rơi xuống", mà là hệ quả tích tụ của các yếu tố nguy cơ lâu dài chưa được kiểm soát tốt. Việc duy trì lối sống lành mạnh, khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm tăng huyết áp hay rối loạn mỡ máu đóng vai trò quyết định trong việc chặn đứng nguy cơ từ sớm.

Trăn trở từ thực tế điều trị và lời kêu gọi cộng đồng

Đứng trước nỗi đau và gánh nặng mà căn bệnh này để lại cho người bệnh lẫn gia đình họ, các bác sĩ trực tiếp điều trị luôn mang trong mình những trăn trở sâu sắc. Chia sẻ về cảm xúc mỗi khi tiếp nhận một ca bệnh mới, PGS.TS Nguyễn Huy Thắng bộc bạch:

"Khi tiếp nhận một trường hợp đột quỵ, mình luôn tự hỏi, nếu được uống thuốc dự phòng trước đó, liệu có thể tránh được, hoặc giảm nhẹ hơn về mức độ hay không?"

Thực tế lâm sàng cho thấy, rất nhiều bệnh nhân khi nhập viện mới phát hiện mình mắc các bệnh nền nguy hiểm nhưng chưa từng điều trị hoặc uống thuốc đều đặn. Nếu các biện pháp can thiệp sớm được thực hiện, hậu quả để lại đã có thể giảm đi rất nhiều.

Tại Việt Nam, số lượng ca mắc mới đột quỵ mỗi năm hiện đã vượt mốc 200.000 trường hợp. Đây là một con số đáng báo động, gây áp lực lớn không chỉ cho gia đình người bệnh mà còn cho toàn hệ thống y tế xã hội. Vì vậy, chuyên gia kỳ vọng:

"Nếu mọi người trong cộng đồng có thể ý thức được việc phòng ngừa, chắc chắn con số hơn 200,000 trường hợp đột quỵ mới mắc hàng năm tại Việt Nam sẽ giảm một cách rõ rệt. Lợi ích không chỉ đến với người bệnh và gia đình, với ngành Y và xã hội lợi ích cũng sẽ rất lớn."

Thông điệp trong ngày Đột Quỵ Thế Giới năm nay không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức, mà còn là lời kêu gọi hành động thiết thực. Chủ động kiểm soát huyết áp, đường huyết, từ bỏ thuốc lá và duy trì vận động thể lực chính là chìa khóa vàng giúp mỗi người tự bảo vệ "chiếc bánh cuộc đời" của chính mình, giảm thiểu tối đa nguy cơ bước vào lằn ranh sinh tử của đột quỵ.