Cái ôm của Elaine Dale và bài học đau đớn từ thảm họa thuốc Thalidomide

Khoảnh khắc chạm vào nỗi đau

Người phụ nữ trong ảnh là Elaine Dale.

Bức ảnh được nhiếp ảnh gia Michael Ward chụp vào năm 1982, ghi lại khoảnh khắc Elaine ôm cô con gái nhỏ Sara. Khi đó, Sara khoảng 4 tuổi.

Elaine sinh năm 1960 tại Anh trong tình trạng không có hai cánh tay, sau khi mẹ cô sử dụng thuốc Thalidomide trong thời gian mang thai.

Vào cuối những năm 1950, Thalidomide được quảng bá là một loại thuốc an thần an toàn. Thuốc còn được kê đơn cho phụ nữ mang thai nhằm giảm buồn nôn, mất ngủ và nhiều triệu chứng khó chịu khác.

Dù cơ thể khiếm khuyết, Elaine Dale đã học cách làm mọi sinh hoạt hàng ngày – từ nấu ăn, dọn dẹp, lái xe cho đến chăm sóc con cái – bằng đôi chân của mình.

Năm 1978, ở tuổi 18, Elaine trở thành nạn nhân đầu tiên của Thalidomide tại Anh hạ sinh một đứa con khỏe mạnh (bé Sara).

Cơn ác mộng từ "thần dược" ngủ ngon

Vào cuối thập niên 1950 và đầu 1960, Thalidomide được tung ra thị trường Đức và nhanh chóng lan rộng ra hơn 40 quốc gia như một loại "thần dược". Thuốc được quảng cáo là an toàn tuyệt đối, có tác dụng an thần và đặc biệt hiệu quả trong việc điều trị chứng ốm nghén cho phụ nữ mang thai.

Hàng triệu người mẹ, trong đó có mẹ của Elaine Dale, đã tin dùng loại thuốc này mà không hề biết rằng, độc tính của nó đang âm thầm tàn phá bào thai:

• Hậu quả khủng khiếp: Thalidomide ngăn chặn sự phát triển của các mạch máu ở chi thai nhi.

• Thống kê đau lòng: Hơn 10.000 đứa trẻ trên toàn cầu đã sinh ra với các dị tật nghiêm trọng như teo chi (tay hoặc chân ngắn lại như vây hải cẩu), mù, điếc, tổn thương tim và não. Khoảng một nửa trong số đó đã tử qua đời ngay sau khi sinh.

Elaine Dale là một trong số những "đứa trẻ Thalidomide" may mắn sống sót, nhưng em phải mang trên mình khiếm khuyết cơ thể suốt đời.

Bài học đắt giá cho nhân loại

Bức ảnh cái ôm của Elaine Dale đã trở thành biểu tượng tố cáo sự cẩu thả của các tập đoàn dược phẩm thời bấy giờ, khi tung sản phẩm ra thị trường mà chưa qua thử nghiệm lâm sàng nghiêm ngặt trên thai sản.

Thảm họa Thalidomide đã buộc toàn bộ ngành y tế thế giới phải thay đổi tận gốc rễ. Quy trình kiểm định dược phẩm được siết chặt tối đa, khai sinh ra các quy định nghiêm ngặt của FDA (Mỹ) và các tổ chức y tế quốc tế về việc thử nghiệm thuốc trên động vật mang thai trước khi cấp phép cho người.

Cái ôm của Elaine Dale nhắc nhở chúng ta về cái giá quá đắt của sự chủ quan trong khoa học. Nó là biểu tượng của nỗi đau, nhưng cũng là biểu tượng của tình yêu thương và nghị lực sống phi thường của những nạn nhân bước ra từ tro tàn của một thảm họa y khoa lớn nhất lịch sử.