Hội thảo Việt Nam - Nhật Bản xây dựng phác đồ nhân văn cho bệnh nhân ung thư trẻ tuổi

Hiện nay, thông tin về nhóm bệnh nhân ung thư thanh thiếu niên và người trẻ hiện vẫn đang "ẩn mình" trong các số liệu thống kê nhi khoa hoặc người lớn. Thực trạng này khiến nhiều nhu cầu đặc thù về bảo tồn sinh sản, tâm lý và sự nghiệp của người trẻ thường bị bỏ sót trong quá trình điều trị truyền thống. Nhằm thu hẹp khoảng trống này, ngày 25/7/2026, các chuyên gia ở cả ba miền Việt Nam và Nhật Bản đã cùng ngồi lại để thúc đẩy mô hình chăm sóc đa ngành (MDT).

Xóa "khoảng lặng" ung thư người trẻ

Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 180.480 ca ung thư mới và hơn 120.000 ca tử vong, nhưng có một nhóm bệnh nhân đặc thù đang bị "bỏ quên" trong các con số thống kê. Đó là nhóm thanh thiếu niên và người trẻ (AYA) từ 15 đến 39 tuổi, những người đang ở độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời với bao hoài bão về học tập và sự nghiệp nhưng lại phải đối mặt với án tử hình mang tên ung thư.

Nhằm tìm ra một lối đi riêng và toàn diện cho nhóm đối tượng này, ngày 25/7/2026, Hội thảo “Xây dựng nhóm chăm sóc ung thư đa ngành cho bệnh nhân trẻ tuổi tại Việt Nam: Bài học và hợp tác từ Nhật Bản” đã được tổ chức với sự kết nối trực tiếp giữa các điểm cầu Hà Nội, Huế, TPHCM và các chuyên gia hàng đầu từ xứ sở hoa anh đào. Sự kiện này khẳng định về một thay đổi tư duy mạnh mẽ: điều trị ung thư hiện đại không còn là cuộc chiến đơn độc của một bác sĩ mà là sự chung tay của cả một mạng lưới chuyên gia đa ngành.

Thực trạng ung thư tại Việt Nam đang đặt ra những thách thức vô cùng lớn khi dữ liệu về nhóm bệnh nhân trẻ tuổi AYA hiện vẫn đang "ẩn mình" trong hồ sơ của ung thư nhi hoặc người lớn. Phát biểu khai mạc hội thảo, TS.BS Nguyễn Thị Mai Lan - Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Hà Nội bày tỏ trăn trở rằng ung thư ở thanh thiếu niên đang có xu hướng gia tăng trên toàn cầu. Bà nhấn mạnh: "Tại Việt Nam, việc thiếu hụt một hệ thống ghi nhận riêng biệt khiến quá trình điều trị thực sự chưa mang lại hiệu quả tối ưu".

ThS.BS Nguyễn Khánh Hà từ Bệnh viện Ung bướu Hà Nội cũng chỉ ra những con số đáng báo động khi tỷ lệ chậm trễ chẩn đoán nghiêm trọng ở bệnh nhân trẻ mắc ung thư vú lên tới 17,5%, đi kèm với đó là gánh nặng tài chính khủng khiếp đè nặng lên vai những người trẻ vừa mới bắt đầu lập nghiệp.

Nhóm bệnh nhân AYA không chỉ cần những liều thuốc hóa trị hay các cuộc phẫu thuật, họ cần nhiều hơn thế vì đây là giai đoạn quan trọng nhất để học tập, xây dựng gia đình và sinh con. TS.BS Chikako Shimizu từ Nhật Bản chia sẻ rằng tại quốc gia này, ung thư là một trong ba nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhóm tuổi 15-39. Những bệnh nhân này phải đối mặt với hàng loạt vấn đề ngoài y khoa như sức khỏe tâm thần, bảo tồn khả năng sinh sản và nhu cầu tái hòa nhập xã hội.

Chính vì vậy, việc xây dựng một mô hình chăm sóc riêng biệt, nơi bệnh nhân được lắng nghe và hỗ trợ toàn diện, trở thành mục tiêu sống còn. Bệnh viện Ung bướu Hà Nội luôn nhận thức rất rõ vai trò tối quan trọng trong việc phối hợp giữa các thành viên từ nhiều chuyên ngành để đảm bảo nâng cao chất lượng và hiệu quả chăm sóc người bệnh.

Mô hình đa ngành tạo "kiềng ba chân" cho một phác đồ nhân văn

Điểm cốt lõi mà hội thảo hướng tới chính là mô hình chăm sóc đa ngành (MDT), một xu hướng tất yếu của y học hiện đại. TS.BS Akihiko Shimomura từ Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe và Y tế Toàn cầu (NCGM) Nhật Bản cho rằng, sự phát triển của y học chính xác và các liệu pháp miễn dịch đã khiến việc điều trị trở nên quá phức tạp để một cá nhân có thể tự quyết định.

Ông đề xuất mô hình MDT dựa trên ba trụ cột: năng lực lãnh đạo không phụ thuộc chức danh, sự an toàn tâm lý trong giao tiếp và y học dựa trên bằng chứng kết hợp với sự đồng thuận của người bệnh. Trong mô hình này, không chỉ có các bác sĩ phẫu thuật hay xạ trị (Nhóm A), mà còn cần sự góp mặt không thể thiếu của các điều dưỡng, chuyên gia tâm lý, dinh dưỡng (Nhóm B) và cả mạng lưới hỗ trợ từ cộng đồng (Nhóm C). Cách tiếp cận này giúp mỗi chuyên gia đóng góp thế mạnh riêng để xây dựng một kế hoạch điều trị "may đo" cho từng cá nhân, giảm thiểu rủi ro bỏ sót các nhu cầu thầm kín của người bệnh.

Sự khác biệt lớn nhất của hội thảo lần này chính là tính thực tiễn khi dành tới gần ba giờ đồng hồ để các bác sĩ cùng thảo luận 1 ca lâm sàng thực tế về bệnh nhân nữ 31 tuổi mắc ung thư vú bộ ba âm tính có đột biến gene BRCA1 di truyền.

Tại hội thảo, các chuyên gia tại 3 điểm cầu đã cùng nhau giải quyết những bài toán hóc búa: từ việc làm sao để bệnh nhân tiếp cận được liệu pháp miễn dịch đắt đỏ, cách quản lý độc tính thuốc, cho đến việc tư vấn bảo tồn chức năng sinh sản để người phụ nữ trẻ vẫn có cơ hội làm mẹ sau điều trị.

Thậm chí, việc tư vấn di truyền cho người thân của bệnh nhân cũng được đặt lên bàn cân thảo luận. Những buổi thảo luận nhóm sôi nổi này chính là nền tảng để các bác sĩ Việt Nam làm quen với tư duy phối hợp, nơi tiếng nói của một chuyên gia dinh dưỡng hay một điều dưỡng tâm lý cũng có trọng lượng tương đương với bác sĩ điều trị chính.

Sứ mệnh đồng hành "đi đến nơi, về đến chốn" của Đơn vị Chăm sóc Bệnh nhân ung thư Bernard

Tại điểm cầu TPHCM, Hệ thống Y khoa chuyên sâu Quốc tế Bernard (Bernard Healthcare) đã đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối và thúc đẩy tinh thần chăm sóc đa chuyên khoa này. Với vị thế là đơn vị đồng hành, Bernard Healthcare không chỉ cung cấp hạ tầng kỹ thuật mà còn mang đến những kinh nghiệm thực tế từ Đơn vị Hỗ trợ Bệnh nhân Ung thư (Bernard Cancer Unit).

Bernard Cancer Unit được thiết kế như một đầu mối điều phối, giúp người bệnh không phải tự mình loay hoay đi tìm từng chuyên gia. TS.BS Nguyễn Thị Thu Thảo - Trưởng Đơn vị Bernard Cancer Unit chia sẻ một thông điệp đầy cảm hứng: "Chúng tôi xác định sứ mệnh của mình là đồng hành cùng người bệnh ung thư đi đến nơi, về đến chốn, trở thành một sợi chỉ liền mạch kết nối các chuyên gia đa ngành đúng thời điểm trong suốt hành trình điều trị".

Sự đồng hành của Bernard Healthcare dựa trên triết lý lấy người bệnh làm trung tâm, phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia trong nước và quốc tế, đặc biệt là sự hợp tác chuyên môn với các bệnh viện lớn tại Nhật Bản như Bệnh viện Đại học Yamanashi và Bệnh viện Trung ương Kyoto Min-iren. Mô hình này giúp hiện thực hóa quy trình 5 bước từ nhận diện, sàng lọc đến lập kế hoạch theo dõi dài hạn cho bệnh nhân AYA, giúp họ không chỉ chiến thắng căn bệnh mà còn có chất lượng sống tốt nhất sau điều trị.

TS.BS Phạm Nguyên Quý - Đại diện dự án Y học Cộng đồng và là cố vấn chuyên môn tại Bernard Healthcare, bày tỏ hy vọng rằng những kiến thức hôm nay sẽ sớm được chuyển hóa thành hành động cụ thể, từ việc xây dựng hệ thống dữ liệu đến các chương trình đào tạo nhân lực, tạo nên một mạng lưới hỗ trợ vững chắc cho cộng đồng người trẻ mắc ung thư tại Việt Nam.