Khi bác sĩ học cách sống chậm lại giữa nơi sinh tử

Trong bệnh viện, nơi ranh giới giữa sống và mất đôi khi chỉ cách nhau vài nhịp tim, người làm nghề y cũng học được một kỹ năng mềm quan trọng: biết dừng lại, nhìn cuộc đời sâu hơn và sống tử tế hơn mỗi ngày.

Bệnh viện là nơi người ta thường nghĩ đến chuyên môn, kỹ thuật, thuốc men và những con số sinh tồn. Nhưng với những người làm nghề y, đó còn là nơi mỗi ngày chứng kiến những câu chuyện rất đời.

Một cuộc gọi báo tin xấu.

Một ánh mắt lo lắng của người nhà bệnh nhân.

Một cái nắm tay run rẩy của người đang nằm trên giường bệnh.

Những khoảnh khắc ấy lặp đi lặp lại nhiều lần đến mức, nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, có thể nghĩ rằng bác sĩ hay nhân viên y tế đã quen với chúng.

Nhưng thật ra, không ai quen hoàn toàn với những điều đó.

Làm việc trong môi trường bệnh viện, đặc biệt là những khoa cấp cứu, hồi sức, người ta rất dễ bị cuốn vào guồng quay của công việc: hồ sơ bệnh án, ca trực, hội chẩn, những cuộc chạy đua với thời gian. Mọi thứ diễn ra nhanh đến mức đôi khi chính người trong cuộc cũng không kịp dừng lại để nghĩ về những gì mình vừa chứng kiến.

Và chính vì thế, một kỹ năng mềm rất quan trọng với người làm nghề y lại không nằm trong giáo trình: khả năng chiêm nghiệm và giữ cho mình một nội tâm bình an.

Không phải ai cũng học được điều đó.

Có người chọn cách quên đi những gì đã thấy trong bệnh viện khi tan ca. Có người giữ mọi cảm xúc trong lòng cho đến khi chúng trở nên nặng nề.

Nhưng cũng có những người chọn một cách khác: ghi lại những điều mình đã thấy.

Từ những câu chuyện rất nhỏ.

Một bệnh nhân lặng lẽ nắm tay bác sĩ trước khi vào phòng mổ.

Một gia đình ngồi chờ suốt đêm ngoài hành lang bệnh viện.

Một khoảnh khắc khi bác sĩ nhận ra rằng sinh mạng con người mong manh hơn bất cứ điều gì.

Từ những mảnh ghép ấy, nhiều suy nghĩ về cuộc sống dần hiện ra.

Người làm nghề y sớm hiểu một điều: cuộc đời thực sự rất ngắn.

Có những người ngày hôm qua còn khỏe mạnh, hôm nay đã nằm trên giường bệnh. Có những điều tưởng chừng rất quan trọng - tiền bạc, danh tiếng, những cuộc tranh giành - bỗng trở nên nhỏ bé khi đứng trước ranh giới sinh tử.

Những trải nghiệm đó, nếu được giữ lại bằng con chữ, thường mang một màu sắc rất đặc biệt: vừa bình thản, vừa sâu sắc.

Không bi lụy.

Không kịch tính.

Chỉ là những câu chuyện đời thường, nhưng đủ khiến người đọc phải chậm lại một chút để nghĩ về cuộc sống của chính mình.

Có những cuốn sách được viết ra từ chính những trải nghiệm như vậy.

Một trong số đó là “Vô thường” của bác sĩ Nguyễn Bảo Trung - một bác sĩ đang công tác tại TPHCM. Cuốn sách không phải là những câu chuyện y khoa phức tạp, cũng không phải là những bài học đạo lý khô cứng.

Đó chỉ là những mẩu tản văn rất ngắn, góp nhặt từ những khoảnh khắc trong bệnh viện - nơi tác giả mỗi ngày đối diện với những câu chuyện sinh tử của con người.

Nhưng chính sự giản dị ấy lại khiến người đọc dừng lại lâu hơn.

Từ góc nhìn của một bác sĩ, những câu chuyện nhỏ trong bệnh viện bỗng mở ra nhiều suy ngẫm lớn hơn: về sự vô thường của cuộc đời, về cách con người đối xử với nhau, và về việc chúng ta thường quên mất rằng thời gian của mình là hữu hạn.

Có người đọc xong cuốn sách đã nói rằng nó giống như một tấm gương. Khi soi vào đó, người ta bất chợt giật mình vì nhận ra mình đã từng vô tâm với những người thân bên cạnh như thế nào.

Có lẽ vì khi tiếp xúc quá nhiều với những ranh giới mong manh của sự sống, người viết bắt đầu nhìn mọi thứ nhẹ nhàng hơn.

Danh vọng không còn quá quan trọng.

Những cuộc hơn thua cũng trở nên vô nghĩa.

Điều còn lại chỉ là một câu hỏi rất giản dị: mình đã sống tử tế với người khác chưa?

Trong một thế giới nơi mọi thứ diễn ra quá nhanh, đôi khi những cuốn sách như vậy giống như một khoảng lặng nhỏ. Không phải để dạy người ta phải sống thế nào, mà chỉ để nhắc rằng cuộc đời này vốn dĩ mong manh.

Và có lẽ, kỹ năng mềm quan trọng nhất mà người làm nghề y học được sau nhiều năm trong bệnh viện chính là điều đó: biết sống chậm lại, biết trân trọng những điều bình thường và giữ cho mình một trái tim đủ ấm áp.

Nếu bạn muốn tìm thấy những câu chuyện nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về cuộc đời dưới góc nhìn của một bác sĩ, bạn có thể tìm đọc cuốn sách “Vô thường” của bác sĩ Nguyễn Bảo Trung - nơi những trải nghiệm trong bệnh viện được kể lại bằng một giọng văn bình thản, nhưng đủ để khiến người đọc suy nghĩ rất lâu sau khi gấp trang sách lại.