Bác sĩ tiên phong ứng dụng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở thành một thành tố quan trọng trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên, cũng như nhiều ngành khác, tiềm năng của AI mới chỉ ở giai đoạn ban đầu và vẫn còn nhiều câu hỏi về cách khai thác hiệu quả nhất.

Trong chẩn đoán hình ảnh, AI được đánh giá có khả năng cải thiện tốc độ và độ chính xác khi diễn giải các kết quả như cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp vi tính (CT) hay X-quang. Tại Imperial College Health Partners (Vương quốc Anh), tổ chức kết nối các đơn vị chăm sóc sức khỏe, trường đại học và doanh nghiệp, công nghệ AI đã cho thấy vai trò quan trọng trong đổi mới y tế dựa trên dữ liệu thực tế.

Theo CEO Axel Heitmueller, các hệ thống AI giúp việc đọc hình ảnh trở nên nhất quán hơn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng AI không thể thay thế hoàn toàn bác sĩ lâm sàng mà cần kết hợp giữa con người và máy móc để đạt hiệu quả tối ưu.

Một trong những vấn đề đặt ra là mức độ sai sót chấp nhận được trong chẩn đoán. Pranav Rajpurkar - trợ lý giáo sư tin học y sinh tại Trường Y Harvard, đồng sáng lập công ty a2z Radiology AI - cho rằng trong tương lai, AI có thể giúp giảm sai sót đến mức gần như bằng 0. Ông hướng đến xây dựng “mô hình AI y tế tổng quát” có khả năng thực hiện những gì bác sĩ làm khi diễn giải hình ảnh.

Hiện tại, AI đã có thể phát hiện một số bất thường như nốt phổi trên X-quang ngực hay tổn thương trên tuyến vú. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn phải thực hiện nhiều bước phân tích phức tạp mà chưa có thuật toán nào thay thế hoàn toàn.

Bên cạnh chẩn đoán, AI còn chứng minh giá trị trong cá nhân hóa điều trị. Tại Bệnh viện Vall d'Hebron (Barcelona, Tây Ban Nha), bác sĩ Anna Sala đang dẫn dắt các dự án đổi mới, trong đó có TRUSTroke - hệ thống hỗ trợ tối ưu hóa điều trị đột quỵ.

Hệ thống này được xây dựng dựa trên dữ liệu từ hồ sơ y tế, kết hợp thông tin do bệnh nhân và nhân viên y tế cung cấp qua ứng dụng di động. AI sẽ phân tích toàn diện các yếu tố liên quan đến bệnh lý, tình trạng bệnh nhân và môi trường sống để đưa ra hướng dẫn điều trị phù hợp, đồng thời giúp dự phòng biến chứng.

AI cũng góp phần cải thiện giao tiếp giữa bác sĩ và người bệnh. Các công cụ có thể ghi lại nội dung tư vấn, giúp bác sĩ tập trung vào tương tác trực tiếp mà không bị gián đoạn.

Ở một bước tiến xa hơn, AI còn hỗ trợ theo dõi và cảnh báo sớm tình trạng bệnh. Chatbot Lola, được phát triển tại Vall d'Hebron, đang hỗ trợ bệnh nhân suy tim và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thông qua việc thu thập thông tin về triệu chứng và khả năng sinh hoạt hằng ngày. Dữ liệu được phân tích trên nền tảng đám mây, và khi phát hiện dấu hiệu bất thường, hệ thống sẽ khuyến nghị bệnh nhân tái khám.

Theo bác sĩ Anna Sala, giải pháp này không chỉ giúp giảm số lần đi lại không cần thiết mà còn góp phần giảm phát thải carbon, hướng đến chăm sóc sức khỏe bền vững.

Dù còn nhiều thách thức, việc các bác sĩ tiên phong ứng dụng AI đang mở ra một kỷ nguyên mới cho y học, nơi công nghệ và con người phối hợp để nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và chăm sóc bệnh nhân.