Có nên lo ngại về mất cơ khi sử dụng thuốc GLP-1? | TS.BS Nguyễn Quang Bảy

Gần đây, tại nhiều hội nghị về thuốc GLP-1 RA như Semaglutide, tôi thấy mọi người rất hồ hởi khi nói về tác dụng giảm cân và một số lợi ích khác ở người béo phì, đái tháo đường. Tuy nhiên, tan hội nghị thì tôi lại nghe nhiều người xì xào về một số tác dụng phụ, nhất là vấn đề mất cơ của các thuốc GLP-1 RA. Vậy liệu mất cơ khi dùng thuốc GLP-1 RA có thực sự đáng lo ngại, hay chỉ là một vấn đề bị thổi phồng?

Để hiểu rõ vấn đề này, tôi xin chia sẻ cuộc tranh luận sôi nổi tại Hội nghị Khoa học của Hội Đái tháo đường Hoa Kỳ năm 2026. Một bên là GS Samuel Klein, Giám đốc Chương trình Quản lý Cân nặng tại Trường Đại học Washington, cho rằng phần lớn khối lượng cơ thể mất đi khi sử dụng GLP-1 RA là khối lượng mỡ, không phải khối lượng không mỡ, và hiện không có bằng chứng cho thấy giảm cân do thuốc GLP-1 RA gây ra tình trạng suy yếu (frailty) hoặc thiểu cơ (sarcopenia). Ở phía ngược lại, TS Eric Ravussin – Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng béo phì của Trường Đại học Louisiana, cho rằng mặc dù có rất ít bằng chứng về tác hại của mất khối lượng cơ ở những người khỏe mạnh, vấn đề đáng quan tâm hơn nằm ở các nhóm nguy cơ cao. Tóm tắt những điểm chính của cuộc tranh luận:

1. Giảm cân do GLP-1 chủ yếu là giảm khối lượng mỡ; khối lượng nạc mất đi chiếm khoảng 25%–39% tổng số cân nặng giảm.

2. Chưa có bằng chứng cho thấy GLP-1 làm tình trạng thiểu cơ hoặc suy yếu trở nên tồi tệ hơn một cách đặc hiệu so với các phương pháp giảm cân khác.

3. Chức năng thể chất thường được cải thiện mặc dù khối lượng nạc giảm trong các thử nghiệm. Cụ thể là chất lượng cơ, được đánh giá bằng nhiều chỉ số khác nhau như (1) mỡ giữa các bó cơ, (2) Triglyceride trong cơ, (3) mao mạch cơ xương và (4) khả năng sử dụng glucose của cơ trong quá trình truyền insulin — một chỉ dấu về độ nhạy insulin của cơ

4. Lưu ý phương pháp DEXA đánh giá khối lượng không mỡ chứ không đo trực tiếp khối lượng cơ xương, nên không phản ánh thật chính xác khối lượng cơ.

5. Chúy ý các nhóm nguy cơ cao, bị mất cơ không nhiều nhưng lại là vấn đề lớn gồm: người cao tuổi, phụ nữ mãn kinh, béo phì kèm thiểu cơ và người có tình trạng tăng–giảm cân lặp đi lặp lại (weight cycling). Ngoài ra, cần thận trọng ở những nhóm BN có bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASH), ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), có bệnh tim mạch hoặc BMI <30 kg/m²

6. Hai biện pháp quan trọng nhất để bảo tồn cơ khi điều trị GLP-1 là”

• Tập luyện, đặc biệt tập kháng lực, giúp duy trì khối lượng cơ, sức mạnh cơ và chức năng cơ. Phải coi tập luyện là một phần thiết yếu của điều trị béo phì bằng GLP-1.

• Chế độ ăn đảm bảo đủ protein: Cung cấp đủ protein trong chế độ ăn là yếu tố quan trọng để hạn chế mất khối lượng nạc trong quá trình giảm cân.

Kết luận: không nên “quá sợ” mất cơ khi dùng GLP-1, nhưng cũng không được xem nhẹ nguy cơ mất cơ ở những BN dễ tổn thương.