Ca can thiệp đột quỵ phức tạp từ Việt Nam được giới thiệu tại hội nghị quy tụ 62 quốc gia

Vừa khơi thông, mạch máu lại tắc sau vài phút

Người bệnh nam, 48 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp. Ông đến cấp cứu sau khoảng 5 giờ xuất hiện yếu nửa người phải và khó diễn đạt bằng lời nói.

Thăm khám ghi nhận mắt người bệnh nhìn lệch sang trái, yếu mặt và tay chân bên phải, không đáp ứng với kích thích đau ở bên này. Bác sĩ cũng ghi nhận người bệnh không có phản ứng khi kiểm tra bằng động tác đe dọa trong vùng nhìn bên phải. Rối loạn ngôn ngữ được xác định là thất ngôn Broca, khiến người bệnh gặp khó khăn trong việc diễn đạt bằng lời.

Điểm NIHSS - thang điểm bác sĩ sử dụng để đánh giá mức độ ảnh hưởng của đột quỵ đến chức năng thần kinh lúc nhập viện là 15.

Chụp cộng hưởng từ ghi nhận nhồi máu cấp ở bán cầu não trái, tức một vùng não bị tổn thương do thiếu máu nuôi. Hình ảnh mạch máu xác định vị trí tắc tại đoạn đầu M2 của động mạch não giữa trái. Đây là đoạn mạch được đề cập trong báo cáo về tắc mạch máu cỡ trung bình.

Người bệnh nhanh chóng được đưa đi can thiệp lấy huyết khối cơ học, sử dụng dụng cụ để lấy cục máu đông gây tắc ra khỏi mạch máu.

Sau hai lượt lấy huyết khối bằng dụng cụ dạng stent, dòng máu qua đoạn mạch được khôi phục nhưng chỉ duy trì tạm thời. Vài phút sau, mạch máu lại tắc.

Ê-kíp tiếp tục nong mạch bằng bóng, sử dụng một bóng nhỏ để mở rộng đoạn mạch. Tuy nhiên, dù thực hiện hai lần, tình trạng tắc trở lại vẫn xảy ra.

Các bác sĩ quyết định đặt stent cứu vãn. Trong trường hợp này, “cứu vãn” là bước xử trí tiếp theo khi lấy huyết khối chưa giúp khôi phục và duy trì dòng máu thành công. Khác với dụng cụ dạng stent dùng để kéo huyết khối rồi rút ra, stent được đặt lại trong lòng mạch như một khung đỡ, giúp giữ đường lưu thông của máu.

Sau đặt stent, dòng máu qua đoạn đầu M2 của động mạch não giữa trái được khôi phục hoàn toàn.

Chức năng thần kinh cải thiện rõ sau 3 ngày

Người bệnh cải thiện nhanh sau can thiệp. Đến ngày thứ ba kể từ khi khởi phát triệu chứng, điểm NIHSS giảm từ 15 xuống còn 2, cho thấy mức độ ảnh hưởng đến chức năng thần kinh đã giảm rõ rệt. Chụp CT ghi nhận một vùng nhồi máu nhỏ ở thùy thái dương-chẩm trái.

Tại mốc theo dõi 90 ngày, người bệnh đạt điểm 0-1 trên thang Rankin sửa đổi, thang đánh giá mức độ tàn tật sau đột quỵ. Kết quả này tương ứng với không còn triệu chứng hoặc còn triệu chứng nhưng vẫn thực hiện được các công việc và hoạt động thường ngày, không bị hạn chế đáng kể.

Ca bệnh cho thấy kết quả khả quan khi đặt stent cứu vãn sau những lần lấy huyết khối và nong bóng chưa thể duy trì dòng máu. Đây cũng là kinh nghiệm được nhóm tác giả đưa ra trao đổi về lựa chọn chiến lược can thiệp tái thông mạch não dựa trên nguyên nhân tắc nghẽn. Tuy nhiên, báo cáo chưa nêu rõ nguyên nhân khiến đoạn mạch của người bệnh liên tục tái tắc.

Theo BS.CK1 Phạm Thị Thu Thảo, điều trị can thiệp nội mạch đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong đột quỵ thiếu máu não cấp do tắc mạch lớn. Khi lấy huyết khối cơ học không khôi phục được dòng máu thành công, đặt stent cứu vãn có thể mang lại lợi ích.

Với tắc mạch cỡ trung bình, dữ liệu về hiệu quả và độ an toàn của can thiệp nội mạch còn hạn chế. Lợi ích và nguy cơ biến chứng của đặt stent cứu vãn trong nhóm này cũng chưa được xác định đầy đủ.

Do đó, kết quả của một ca bệnh chưa đủ để khẳng định phương pháp phù hợp với mọi người bệnh. Nhóm tác giả nhận định có thể cân nhắc can thiệp ở những trường hợp được lựa chọn phù hợp, đồng thời cần thêm thử nghiệm với số lượng người bệnh lớn hơn để xác định lợi ích và tiêu chí điều trị.

Qua bài báo cáo, BS.CK1 Phạm Thị Thu Thảo đã chia sẻ kinh nghiệm xử trí khi mạch máu não liên tục tắc trở lại, với kết quả phục hồi được theo dõi đến 90 ngày. Thành công của ca bệnh đóng góp thêm một kinh nghiệm thực tế cho đồng nghiệp, đồng thời đặt ra những vấn đề cần nghiên cứu tiếp trong điều trị đột quỵ do tắc mạch cỡ trung bình.