PGS Nguyễn Lân Hiếu hướng dẫn cứu người ngừng tuần hoàn với máy AED

PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, khi một người bị ngừng tuần hoàn, việc thực hiện đúng quy trình ép tim, thổi ngạt (CPR) kết hợp sử dụng máy sốc điện tự động (AED) có thể làm tăng cơ hội sống từ khoảng 10% lên tới 70%.

Tuy nhiên, điều quan trọng là người tham gia cấp cứu phải biết thực hiện CPR và sử dụng máy AED đúng cách. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, dù hiện có nhiều hướng dẫn trên mạng cùng các chương trình đào tạo miễn phí do bệnh viện, tổ chức và cá nhân triển khai, số người dân hiểu và thực hành đúng vẫn còn hạn chế.

Từ kinh nghiệm chuyên môn, PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu hướng dẫn ba bước cấp cứu người ngừng tuần hoàn bằng máy sốc điện tự động dành cho người không phải nhân viên y tế.

Bước 1: Nhận biết tình trạng và gọi trợ giúp

Khi thấy một người bất tỉnh do bất kỳ nguyên nhân nào, cần lay gọi, kiểm tra phản ứng, mạch ở cổ, tay hoặc bẹn và nhịp thở của nạn nhân.

Nếu nạn nhân không đáp ứng, người cấp cứu cần gọi người trợ giúp, liên hệ ngay số 115 và hô to nhờ người chạy đi lấy máy AED ở vị trí gần nhất.

Bước 2: Ép tim, thổi ngạt trong lúc chờ máy AED

Trong thời gian chờ máy AED, cần nhanh chóng thực hiện ép tim. Người cấp cứu đặt chồng hai tay vào giữa ngực nạn nhân, ép sâu khoảng 5-6 cm với tần suất 100-120 lần/phút.

Nếu tự tin thực hiện thổi ngạt, người cấp cứu áp dụng chu kỳ 30 lần ép tim, sau đó thổi ngạt hai lần. Nếu không thể thổi ngạt, chỉ cần ép tim liên tục, hạn chế gián đoạn cho đến khi có máy AED.

Bước 3: Sử dụng máy AED theo hướng dẫn bằng giọng nói

Theo PGS Hiếu, máy AED sẽ phát hướng dẫn bằng giọng nói. Người tham gia cấp cứu cần bình tĩnh thực hiện lần lượt các thao tác:

Bật máy: Mở nắp và nhấn nút bật, tắt màu xanh lá.

Dán hai miếng điện cực: Mở áo nạn nhân và lau khô vùng ngực nếu bị ướt. Miếng thứ nhất được dán dưới xương đòn phải, phía trên ngực phải. Miếng thứ hai được dán ở bên hông trái, dưới nách trái, cách núm vú trái khoảng 5-10 cm.

Để máy phân tích nhịp tim: Sau khi hai miếng điện cực được dán đúng vị trí, máy sẽ thông báo: “Đang phân tích nhịp tim, không chạm vào bệnh nhân”. Lúc này, người cấp cứu cần hô lớn “Mọi người tránh ra”, bảo đảm không ai chạm vào nạn nhân.

Tiến hành sốc điện: Nếu cần sốc, máy sẽ thông báo “Sốc điện được khuyên, nhấn nút màu cam”. Người cấp cứu tiếp tục hô mọi người tránh ra, sau đó nhấn nút “SHOCK” đang nhấp nháy. Nếu không cần sốc điện, máy sẽ yêu cầu tiếp tục ép tim.

Sau khi sốc điện, cần lập tức tiếp tục ép tim. Cứ sau mỗi chu kỳ hai phút, người cấp cứu dừng ép để máy tự phân tích lại nhịp tim.

PGS Hiếu lưu ý, chỉ dừng ép tim khi nhân viên y tế đến tiếp quản; nạn nhân tỉnh lại, thở được hoặc có cử động; hoặc người cấp cứu đã kiệt sức và không có ai hỗ trợ thay thế.

Đối với người chưa từng thực hành, PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu khuyến nghị đăng ký tập huấn sơ cấp cứu và sử dụng máy AED tại Hội Chữ thập đỏ hoặc bệnh viện địa phương. Việc được thực hành một lần trên mô hình sẽ giúp người dân tự tin hơn khi gặp tình huống thực tế.