Khuyến cáo về suy tim năm 2026 có gì mới?

1. Chẩn đoán suy tim: Chuyển từ “định nghĩa” sang “chẩn đoán chính xác hơn”

Trước đây (2021)

Định nghĩa suy tim gồm 3 thành phần chính:

* Có triệu chứng và/hoặc dấu hiệu suy tim.

* Có bất thường cấu trúc hoặc chức năng tim.

* Có tăng peptide lợi niệu (BNP/NT-proBNP) hoặc bằng chứng sung huyết.

Nhìn chung, các tiêu chí còn khá khái quát.

Mới năm 2026

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng chẩn đoán suy tim phải tích hợp nhiều nguồn bằng chứng, không dựa vào một tiêu chí đơn lẻ.

Chẩn đoán cần kết hợp:

* Triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng.

* Bất thường cấu trúc hoặc chức năng tim.

* Biomarker tim (BNP hoặc NT-proBNP).

* Hình ảnh học (siêu âm tim, MRI tim khi cần).

* Bằng chứng khách quan về tăng áp lực đổ đầy hoặc sung huyết.

Điểm mới: Không nên chỉ dựa vào phân suất tống máu (EF) hoặc chỉ dựa vào BNP để kết luận suy tim.

2. Vai trò của EF thay đổi đáng kể

Trước đây

EF gần như là trung tâm của phân loại:

* HFrEF ≤40%

* HFmrEF 41–49%

* HFpEF ≥50%

Điều trị cũng chủ yếu dựa vào EF.

Năm 2026

Tài liệu nhấn mạnh:

EF chỉ là một chỉ số, không phải bản chất của bệnh suy tim.

Lý do:

* EF thay đổi theo thời gian.

* Hai người cùng EF có thể có cơ chế bệnh hoàn toàn khác nhau.

* EF không phản ánh mức độ sung huyết hay nguy cơ tử vong.

Do đó:

* EF vẫn được sử dụng.

* Nhưng không còn là yếu tố quyết định duy nhất.

Đây được xem là thay đổi lớn nhất của bản cập nhật.

3. Giai đoạn suy tim được nhấn mạnh hơn

2021

Có:

* At risk

* Pre-HF

* Symptomatic HF

* Advanced HF

2026

Bốn giai đoạn vẫn giữ nguyên nhưng được mô tả rõ hơn.

Giai đoạn A (At Risk)

Người chưa có tổn thương tim.

Chỉ có yếu tố nguy cơ:

* tăng huyết áp

* đái tháo đường

* béo phì

* bệnh thận mạn

* bệnh mạch vành…

→ Cần điều trị tích cực để phòng ngừa suy tim.

Giai đoạn B (Pre-Heart Failure)

Đây là phần được nhấn mạnh nhất.

Có thể:

* chưa có triệu chứng

* nhưng đã có:

✔ bất thường siêu âm tim

hoặc

✔ BNP tăng

hoặc

✔ Troponin tăng kéo dài

hoặc

✔ bất thường MRI tim

=> Người bệnh được xem là đã bước vào giai đoạn tiền suy tim.

Điều này giúp phát hiện bệnh sớm hơn nhiều so với trước.

Giai đoạn C

Có triệu chứng hiện tại hoặc đã từng có triệu chứng suy tim.

Giai đoạn D

Suy tim tiến triển nặng:

* nhập viện nhiều lần

* cần thuốc vận mạch

* LVAD

* ghép tim

* chăm sóc giảm nhẹ…

4. Biomarker được nâng vai trò

Năm 2021:

BNP chỉ là một tiêu chí hỗ trợ.

Năm 2026:

BNP và NT-proBNP được xem là thành phần quan trọng trong toàn bộ quá trình, từ:

* sàng lọc người nguy cơ,

* chẩn đoán,

* đánh giá tiên lượng,

* theo dõi điều trị.

5. Bổ sung khái niệm “trajectory”

Một điểm rất mới.

Thay vì coi suy tim là trạng thái cố định, tài liệu coi đây là bệnh diễn tiến liên tục.

Người bệnh có thể:

* cải thiện

* ổn định

* xấu đi

Việc đánh giá cần thực hiện định kỳ, không chỉ dựa vào một lần khám.

6. Quan tâm nhiều hơn đến cơ chế bệnh

Bản 2026 khuyến khích xác định nguyên nhân cụ thể:

* bệnh cơ tim

* amyloidosis

* viêm cơ tim

* bệnh van tim

* tăng huyết áp

* bệnh mạch vành

* bệnh chuyển hóa…

Điều trị sẽ hướng đến nguyên nhân thay vì chỉ dựa vào EF.

7. Chú trọng các yếu tố ngoài tim

Lần đầu tiên tài liệu nhấn mạnh:

* điều kiện kinh tế

* khả năng tiếp cận y tế

* giáo dục

* môi trường sống

* hỗ trợ xã hội

Đây là những yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến tiên lượng và cần được tích hợp vào kế hoạch điều trị.

Thông điệp cốt lõi của bản cập nhật 2026: Suy tim không còn được nhìn nhận đơn thuần qua phân suất tống máu (EF). Chẩn đoán và quản lý cần dựa trên đánh giá toàn diện người bệnh, phát hiện sớm từ giai đoạn tiền suy tim, xác định nguyên nhân và theo dõi diễn tiến của bệnh để cá thể hóa điều trị.

Nguồn:

AHA/ACC/ESC/WHF Expert Consensus Document: Second Universal Definition of Heart Failure (2026)

ThS.BS Trần Thị Như Hoa

Phòng Khám Sala (Sala Clinic)