Bổ sung canxi hữu cơ hay canxi vô cơ tốt hơn? | TS.BS Nguyễn Quang Bảy

Canxi là khoáng chất thiết yếu đối với cơ thể, đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe xương và răng. Ngoài ra, canxi còn tham gia vào hoạt động của cơ, thần kinh và nhiều quá trình sinh lý khác. Trên thị trường hiện nay có rất nhiều sản phẩm bổ sung canxi với những tên gọi như canxi carbonat, canxi citrat, canxi lactat, canxi gluconat… Vậy các loại này khác nhau như thế nào? Có phải “canxi hữu cơ” luôn tốt hơn “canxi vô cơ”? Và nên uống canxi vào thời điểm nào? - TS.BS Nguyễn Quang Bảy - trưởng khoa Nội tiết-Đái tháo đường Bệnh viện Bạch Mai đặt vấn đề.

Chuyên khoa

Cơ Xương KhớpDinh dưỡng

1. Canxi vô cơ và Canxi hữu cơ là gì ?

Trong các sản phẩm bổ sung canxi, cách gọi “hữu cơ” và “vô cơ” thường được dùng để mô tả dạng muối hoặc hợp chất mà canxi liên kết với.

· Canxi vô cơ (Inorganic canxium): Là các hợp chất có nguồn gốc từ khoáng chất như đá, đá vôi hoặc vỏ hàu. Các dạng thường gặp: canxi carbonate, canxi phosphate và canxi oxide

· Canxi hữu cơ (Organic canxium): Là canxi liên kết với các hợp chất carbon hoặc acid hữu cơ, có nguồn gốc từ vật chất sống, thực vật, trái cây, ngũ cốc hoặc rau củ. Các dạng thường gặp: canxi citrate, canxi lactate, canxi gluconate và canxi ascorbate.

· Các Canxi vô cơ có hàm lượng canxi nguyên tố tương đối cao và thường có giá rẻ hơn; còn các Canxi hữu cơ có hàm lượng canxi nguyên tố thấp hơn.

2. Có phải canxi hữu cơ hấp thu tốt hơn canxi vô cơ?

Không nên hiểu đơn giản rằng “canxi hữu cơ tốt/ hấp thu tốt hơn hơn canxi vô cơ”.

· Khả năng hấp thu canxi phụ thuộc nhiều yếu tố, như dạng chế phẩm, lượng canxi đưa vào, tình trạng vitamin D, tình trạng dinh dưỡng và đặc biệt là môi trường tiêu hóa. .

· Ví dụ, khả năng hấp thu canxi carbonatcó thể giảm ở những người giảm tiết acid dạ dày hoặc đang sử dụng thuốc làm giảm acid dạ dày. Còn canxi citrat ít phụ thuộc vào acid dạ dày hơn, vì vậy có thể là lựa chọn phù hợp hơn ở người có tình trạng giảm acid dạ dày. Do đó, thay vì chỉ quan tâm đến chữ “hữu cơ” hay “vô cơ”, nên quan tâm đến dạng muối canxi, lượng canxi nguyên tố và đặc điểm của từng người sử dụng.

3. Lượng canxi thực sự - "Canxi nguyên tố" trong các loại thuốc Canxi vô cơ và hữu cơ:

· Canxi nguyên tố (elemental calcium) là lượng canxi thực sự, nguyên chất mà cơ thể có thể hấp thu và sử dụng từ một hợp chất canxi. Trong các sản phẩm bổ sung, canxi không bao giờ tồn tại ở dạng nguyên tố đơn độc mà luôn liên kết với các chất khác để tạo thành hợp chất (ví dụ: liên kết với gốc carbonate, citrate, phosphate, gluconate...).

· Khi bạn nhìn vào nhãn của một viên thuốc bổ sung canxi, cần phân biệt rõ 2 thông số:

o Khối lượng hợp chất canxi (Calcium compound): Tổng trọng lượng của cả viên chứa canxi + gốc liên kết.

o Hàm lượng Canxi nguyên tố (Elemental Calcium): Lượng canxi thực tế có trong hợp chất đó.

· Ví dụ:

o Canxi carbonat (Calcium Carbonate): Chứa khoảng 40% canxi nguyên tố theo trọng lượng. (Nếu một viên ghi 1.000 mg Canxi Carbonat, nó chỉ cung cấp khoảng 400 mg canxi nguyên tố).

o Canxi citrat (Calcium Citrate): Chứa khoảng 21% canxi nguyên tố theo trọng lượng. (Nếu một viên ghi 1.000 mg Canxi Citrate, nó chỉ cung cấp khoảng 210 mg canxi nguyên tố).

o Canxi gluconat (Calcium Gluconate): Chứa khoảng 9% canxi nguyên tố.

o Canxi lactat (Calcium Lactate): Chứa khoảng 13% canxi nguyên tố.

· Tại sao cần quan tâm đến hàm lượng canxi nguyên tố ?

o Nhu cầu canxi hằng ngày do các tổ chức y tế đưa ra (vd người trưởng thành cần 1.000 mg/ngày, phụ nữ sau mãn kinh cần 1.200 mg/ngày) hoàn toàn tính theo lượng Canxi nguyên tố, chứ không phải tổng khối lượng của viên uống.

o Tính liều dùng chính xác: Để tránh bổ sung thiếu hoặc quá liều (gây ra tác dụng phụ như táo bón, sỏi thận), bạn cần đọc kỹ bảng thành phần (Supplement Facts) trên bao bì. Nhà sản xuất thường ghi rõ lượng Elemental Calcium để người dùng không cần phải tự tính toán.

o Hiệu quả hấp thu: Mỗi lần uống, cơ thể hấp thu tốt nhất khi liều lượng canxi nguyên tố từ 500 mg trở xuống. Nếu bạn cần uống 1.000 mg canxi nguyên tố mỗi ngày từ thuốc bổ sung, nên chia thành 2 lần uống trong ngày.

4. Uống thuốc canxi như thế nào, và có cần uống cùng vitamin D không ?

· Canxi carbonat: thường nên uống cùng bữa ăn hoặc ngay sau ăn, vì acid dạ dày giúp hòa tan và hấp thu tốt hơn.

· Canxi citrat: có thể sử dụng cùng hoặc không cùng thức ăn, và thường thuận lợi hơn ở người giảm acid dạ dày.

· Một số người có thể gặp đầy bụng, táo bón hoặc khó chịu đường tiêu hóa, đặc biệt khi sử dụng một số chế phẩm canxi với liều cao. Khi đó có thể trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ về việc thay đổi dạng chế phẩm hoặc chia nhỏ liều.

· Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong hấp thu canxi tại ruột và sức khỏe xương. Vì vậy, ở những người có nguy cơ thiếu vitamin D, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung vitamin D cùng với canxi. Tuy nhiên, không nên tự ý sử dụng liều cao vitamin D hoặc canxi kéo dài để tránh nguy cơ bị ngộ độc vitamin D.

Chia sẻ

Loading rating...

18:00

05/09/2026

Miễn phíĐã kết thúc

Đăng ký học