5 ứng dụng AI tối ưu hóa chẩn đoán loãng xương và thoái hóa khớp “của người Việt, cho người Việt”

"Bình dân hóa" chẩn đoán kỹ thuật cao qua phim X-quang thường quy

Một trong những đóng góp ấn tượng nhất của nhóm nghiên cứu là khả năng tận dụng phim X-quang thường quy để chẩn đoán các bệnh lý về xương vốn trước đây đòi hỏi thiết bị đắt tiền. GS Nguyễn Văn Tuấn - Đại học Công nghệ Sydney (Úc) nhấn mạnh rằng nhiều trường hợp gãy đốt sống bị bỏ sót vì bác sĩ không chuyên khoa loãng xương thường bỏ qua dấu hiệu này trên phim X-quang.

Thuật toán SBA (Shape-based algorithm) do TS Nguyễn Gia Huy phát triển có khả năng nhận diện gãy xương đốt sống với độ chính xác (AUC) lên tới 95% và chỉ mất vỏn vẹn 5 giây để đọc một phim.

Đặc biệt, AI còn có thể ước tính mật độ xương (BMD) trực tiếp từ phim X-quang với mức độ tương quan đạt 0,90 so với máy đo DXA chuẩn vàng. GS Nguyễn Văn Tuấn chia sẻ đầy tâm huyết: "Đây là công trình của người Việt làm cho người Việt trên dữ liệu từ người Việt". Mục tiêu của nhóm là triển khai mô hình này hoàn toàn miễn phí tại các bệnh viện tuyến huyện, nơi không có điều kiện trang bị máy DXA, giúp mọi người dân đều có cơ hội tầm soát loãng xương công bằng.

Tối ưu hóa đánh giá chất lượng xương và thoái hóa khớp gối

Bên cạnh mật độ xương, chất lượng cấu trúc xương (TBS - Trabecular Bone Score) là yếu tố sống còn trong tiên lượng gãy xương. GS Nguyễn Văn Tuấn chỉ ra rằng, đa số những bệnh nhân bị gãy xương thực tế lại không bị loãng xương, nếu chỉ dựa vào chỉ số BMD thông thường. AI giúp tính toán TBS để phản ảnh vi cấu trúc xương bè, đặc biệt hữu ích cho bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 hoặc bệnh thận - những đối tượng thường có mật độ xương cao ảo nhưng xương lại rất dễ gãy.

Trong lĩnh vực thoái hóa khớp, quy trình "học sâu" (deep learning) dựa trên tiêu chuẩn Kellgren-Lawrence đã đạt độ đặc hiệu 91% khi chẩn đoán trên từng bệnh nhân. Kết quả này giúp giảm thiểu sai sót lâm sàng và đã nhận được giải thưởng từ Hiệp hội Loãng xương Châu Á Thái Bình Dương. Chia sẻ về tính an toàn của mô hình AI, GS Nguyễn Văn Tuấn cho biết: "Trong thực tiễn, chúng ta có thể chấp nhận một mức độ dương tính giả nhất định, nhưng tuyệt đối phải tránh sai sót âm tính giả. Bởi việc bỏ sót chẩn đoán là một rủi ro lâm sàng lớn và rất dễ dẫn đến các vấn đề pháp lý cho bác sĩ".

BONEcheckGPT: Trợ lý ảo được đào tạo chuyên sâu

Ứng dụng cuối cùng nhưng mang tính tương lai nhất là BONEcheckGPT, một hệ thống tiên lượng nguy cơ gãy xương cá nhân hóa. Khác với các AI phổ quát như ChatGPT hay Gemini, BONEcheckGPT được "nuôi dưỡng" bằng khối lượng tri thức khổng lồ gồm 20 sách giáo khoa chuyên ngành, 20 phác đồ điều trị quốc tế và kết quả của các thử nghiệm lâm sàng lớn.

Hệ thống này không chỉ cung cấp con số nguy cơ gãy xương trong 5 năm mà còn có khả năng giao tiếp bằng giọng nói, giúp bác sĩ lâm sàng tra cứu thông tin nhanh chóng ngay tại phòng khám.

Kết thúc bài báo cáo, diễn giả kỳ vọng trong tương lai sẽ cùng các đồng nghiệp xây dựng một hệ sinh thái AI hoàn chỉnh và hoàn toàn miễn phí cho chuyên ngành loãng xương tại Việt Nam.